1. Ana Sayfa
  2. Bebek ve Çocuk Sağlığı
  3. 1 Yaş Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıl Desteklenir?

1 Yaş Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıl Desteklenir?

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir? Bebeklerin beklenen konuşma aralıkları ve evreleri nelerdir? Konuşmak, her bireyin ekstra bir engel olmadığı müddetçe ortaya koyduğu bir eylemdir. Bebeklerin konuşma evrelerinde kritik dönem içerisinde yavaş yavaş kelimelerin oluşması beklendiği gibi oluşacak konuşma eyleminin de doğru etkinliklerle desteklenebilmesi mümkündür. Peki 1 yaş öncesi ve sonrasında bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir? Neler yapılmalıdır?

Bebekler doğduğu andan itibaren gelişim göstermeye başlar. Hatta temelde gelişim yaşamboyu devam eden bir süreci kapsamaktadır. Ancak yaşam içinde kazanılması gereken bazı durumların kritik dönemleri bulunur. Kritik dönemler davranışın kazanılmasında etkili olacak tüm uyaranların, organların hazır olduğunu yansıtır. Bu dönem içinde kazanılmayan davranış sonraki dönemlerde daha zor kazanılmaktadır.

Dil Gelişimi Nedir?

Dil gelişimi insanlarda görülmesi beklenen unsurların başında yer almaktadır. Kişinin duygu, düşüncelerini ifade etmek için kelime haznesini geliştirmesi, doğru sesleri çıkarması ve tüm bunları davranışlarıyla birlikte desteklemesi beklenir. Dil gelişiminin oluşumu etkili olan organların yeterli düzeye gelmesi, olgunlaşması aynı zamanda çevredeki uyarıcıların da bebeklerin dil gelişimini destekleyici şekilde olması gerekir. Bu yüzden bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir konusuna geçmeden önce etkili olan unsurlara bakmak gerekir.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Konuşmada etkili olan birden fazla organ ve aynı zamanda çevresel etkenler bulunmaktadır. İstenen düzeyde konuşmanın ortaya çıkabilmesi için tüm bunlara dikkat etmek gerekir. Dil gelişimini etkileyen unsurlar arasında:

  • Dil, diş ve damak gibi organların gelişimi,
  • Zeka gelişimi,
  • Çevre ile etkileşim halinde olunması,
  • Başta aile olmak üzere dil gelişiminin desteklenmesi,
  • Temel bakımlarının sağlanması bulunmaktadır.

Sayılan her bir unsur bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir sorusuna cevap niteliğini taşımakla birlikte bu soruya ayrıntılı olarak cevap verilecektir.

Bebeklerde Dil Gelişim Evreleri Nelerdir?

Gelişim psikolojisi kapsamında bebeklerde dil gelişim evreleri araştırılarak ortaya koyulmuştur. Dil gelişim evrelerini bilmek, anne ve babanın başta olmak üzere herkesin nasıl davranması gerektiği konusunda bilgiler verecektir. Örneğin 6 aylık bir bebeğin sergilemesi gereken davranışları bilirseniz, yaşının üzerindeki davranışları sergiletmek için zorlamanız gerekmez.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebeklerde dil gelişim evreleri, bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir konusu ile paralel ilerleyecektir. Ancak burada bir uyarıda bulunmak gerekir. Her ne kadar uzmanlar tarafından araştırılarak oluşturulan ve dünya genelinde kabul görülen durumlar olsa da bebekler arası kişisel farklılık söz konusu olacaktır. Bireysel farklılıklardan ötürü bebeklerde erken konuşma ya da birkaç aylık geç konuşma görülebilir. Gözlemlediğiniz bir farklılık olursa çocuk doktorunuz ile bu durumu görüşerek destek alabilirsiniz.

Agulama Evresi (0-12 Ay)

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir
Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıl Desteklenir?

Piaget tarafından yapılan araştırmalar sonucunda ortaya koyulan ve Gelişim Psikolojisi genelinde kabul edilen ilk evre Agulama olmaktadır. Agulama evresinde bebekler başlangıçta bilinçsiz hareket etmektedir. İhtiyaçlarını belirtmek için sadece ağlama, mızırdanma gibi genel tepkiler verecektir. Ancak çoğu zaman nasıl davranacağını bilmeyen bebek ağlayarak taleplerini dile getirmektedir.

Tek Sözcük / Morgem Dönemi (12-18 Ay)

Bebeklerde dil geşimi nasıl desteklenir konusunda en çok çaba sarf edilmesi gereken dönem Morgem dönemi olmalıdır. Morgem dönemi, bilinçli olarak hareketlerin başladığı dönemi yansıtmaktadır. Aynı zamanda konuşma konusunda kritik dönemi yansıtmaktadır. Bu dönemde bebekler tek kelimeleri ortaya koymaya başlayacaktır. Genellikle bir araya gelmesi kolay olan ‘baba, dede, mama’ gibi sözcükler aktarılmaktadır.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Morgem döneminde bebeği sıkmadan, eğlenceli şekillerde dikkatini de çekerek ne kadar uyarıcı ile bir arada bulundurursanız konuşması o derece iyiye gidebilmektedir. Aynı zamanda daha sonra bahsedilecek olan pekiştirmeler de bu dönemde sık sık verilmelidir. Pekiştirmeler ile birlikte bebekler doğru davranış sergilendiğini düşünerek konuşma çabasını arttırmaya çalışacaktır.

Telgrafik Dönem (18-24 Ay)

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Telgrafik dönemi anlamak aslında çok kolaydır. Bebeklerin en tatlı konuşma dönemi olmaktadır. Birden fazla kelimenin bir araya gelerek, kurallara dikkat etmeden istekler dile getirilmeye başlanır. Elbette çok kurallı, kusursuz bir konuşma beklenmemelidir. Bu yüzden bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir aşamasında bu dönemde çocuğunuzun en doğru, kurallı konuşması için zorlamayın. En çok rastlanan cümleler arasında ”Anne gel, baba git, dede adda” gibi ifadeler bulunur.

Gramer Konuşma (24-60 Ay)

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Gramer dönemi, aksaklık olmadığı müddetçe çocuğun artık eğitim almaya başladığı ve bu yönde doğru konuşmalar sergilediği aşama olmaktadır. Cümleler kurulmaya başlanır. Temel cümleler genelde benmerkezci tavır olduğundan kendine yönelik olabileceği gibi çevresindeki kişiler için de konuşabilmektedir. Aynı zamanda kelime haznesi de gelişmeye başlamaktadır. Birçok derdini, isteğini aynı zamanda duygusunu da dile getirmeye başlar. Neredeyse bir yetişkin gibi konuşabilmektedir.

Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıl Desteklenir? Bebeklerde Dil Gelişimi için Yapılması Gerekenler Nelerdir?

Peki 1 yaş öncesi ve sonrasında bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir? Bebek konuşturma teknikleri işe yarar mı? Elbette bir kişinin ortaya koyması gereken davranışa olumlu- olumsuz etkilerde bulunabilirsiniz. Burada bilinçli bir ebeveyn rolünü üstlenerek hareket ederseniz dil gelişimini desteklemek için yapabilecekleriniz bulunur. Ancak bahsedilecek tüm etkinlikleri ortaya koyarken bebeği sıkmadığınıza, zorlamadığınıza emin olun. Her zaman olumlu güleryüzlü yaklaşım sergileyin.

1- Bebeğinizle Sürekli Konuşun

Bebeğin konuşabilmesi için öncelikle kendisine yakın hissettiği kişi ya da kişilerle iletişim halinde olması gerekir. Her ne kadar bebektir, anlamaz gibi düşünceler yaygın olsa da bu bilgi gerçekliği yansıtmaz. Bebekler başta anne olmak üzere çevredeki kişilerin duygu ve aktardıklarını çok net anlayabilmektedir. Bu yüzden özellikle bakım veren kişi her kimse sürekli olarak bebekle iletişim halinde olmalıdır. Çünkü sosyal anlamda bebeğiniz taklit davranışı göstererek konuşmaya çalışacaktır.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebekle iletişim halinde olmak komplike bir durum olarak anlaşılmamalıdır. Kişilerin yapması gereken tek şey başlangıç aşamalarında (ilk konuşma evresinde) verdiği sesleri yansıtmak olabilir. Bebek böylece yaptıklarının doğru olduğu algısına kapılır hatta çoğu zaman güler. Bebeğinizle konuşurken aynı zamanda göz irtibatı da kurmalısınız. Ellerinden ayaklarından tutmak, temas etmek de etkili olacak bir unsur olarak bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir konusunda uzmanlar tarafından belirtilen durumlardandır.

2- Sabırlı Ancak Baskıcı Davranmayın

Başta ilk çocuklar olmak üzere özellikle mükemmelliyetçi bakış açısına sahip anne ve babalar tarafından kısa sürede bebeğin davranışı kazanması beklenir. Ancak bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir sorusuna cevap veren uzmanlar en başta sabırlı olunması gerektiğini aynı zamanda baskıcı olmamayı önermektedir. Anneler özellikle bu konuda baskıcı olmadığını fark edemeyebilmektedir. Çünkü onlar için bebeklerinin konuşma gelişimi göstermesini istemek kötü bir amaç taşımaz.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Elbette bebeğinizin konuşmasını istemeniz kötü bir amaçtan dolayı ortaya çıkmaz. Ancak bebeğinizin yerine kendinizi koyun. Derdinizi anlatamadığınız bir dönemdesiniz ve sürekli olarak belki de daraltma durumu oluşan olaylarla karşı karşıya kalıyorsunuz. Yanlış bir davranış, sözcük ortaya koyduğunuzda beceriksiz hissettiriliyorsunuz. Bu durum bebeklerde ileride kişilik problemi, özgüven eksikliğine sebep olabilir. Bebeğinizle frekansınızın en uyuştuğu, karnının tok olduğu ve oyuna açık olduğu mutlu anlarında dil desteklemesi yapmalısınız.

3- Bebek Şarkıları Dinleyin ve Söyleyin

Morgem döneminin konuşma için en kritik dönemi olduğundan bahsedilmişti. Bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir, morgem döneminde ne yapmak gerekir başlıkları bu yüzden önemlidir. Morgem döneminde bebeği uygun koşullarda uyarıcılarla karşı karşıya bırakmalısınız. Bol ses duyması, kendisi cevap veremese de iletişime geçilmesi bu dönemi en çok destekleyecek çok önemli durumlar arasındadır.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebeklerle yaşına uygun şarkı dinlemek, şarkı söylemek anne-baba ve bebek arasında bağı güçlendirecek bir unsurdur. Bebek kendisi ile ilgili bir etkinliğin yapıldığını hissettiğinde şarkı da kendisi için uygunsa bu konuda çaba sarf etmeye çalışır. Özellikle morgem dönemindeki bebekler şarkıda bulunan basit kelimeleri tekrar etmeye, şarkıya eşlik etmeye çalışacaktır. Aynı zamanda çocuk şarkıları hareketli olacağından psikomotor gelişimini destekleyecek olan dans etme davranışını da gösterebilmektedir.

4- Basit ve Anlaşılır Sorular Sorun

Bebek ne zaman konuşması gerektiği konusunda karar veremeyebilir. Sorular sormak, bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir noktasında etkili bir yöntem olacaktır. Bebek dil gelişim evrelerinde ilk dönemlerinde dahi cevap alamayacağınızı bilseniz dahi sorular sormaktan geri durmayın. Örneğin altını pisleten bir bebeğe ‘Sen altını mı pislettin’ gibi basit sorular sorabilirsiniz. Bunu eğlenceli bir ses tonuyla sormaya özen gösterin.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Çocuk için Morgem dönemi ile birlikte telgrafik dönemde de sorular çok kritik önem taşır. Kreşe giden bir çocuğunuz varsa kreşte neler yaptıkları, bildiğiniz bir arkadaşı hakkında sorular sormayı ihmal etmeyin. Dil gelişimi sırasında kendini ifade etmek kritik bir noktadır. Kitap okuma ya da şarkı dinleme etkinlikleri sonrası varsa karakter hakkında basit sorular sorun. Örneğin kitapta kırmızı elbiseli bir çocuktan bahsettiyseniz 2-3 yaş döneminde bulunan çocuğa karakterin kıyafetinin hangi renk olduğunu sorun. Ancak başarılı olduğunu hissettirmek için kitapta karakterin görselini de göstererek basit ipuçları verin.

5- Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıl Desteklenir| İhtiyaçlarına Sesli Olarak Cevap Verin

Başta bebeklerde olmak üzere insanların istenen davranışları ortaya koyabilmesi için konfor alanına sahip olması gerekir. Bu yüzden bebeklerin dil gelişimi konusunda ilerleyebilmesi adına diğer ihtiyaçlarının karşılanmış olması gerekir. Aç olan ya da altı pis olan bir bebeğin kendini iyi hissedip keyifli dönüşler beklemesi yersiz olacaktır. Bu yüzden bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir diye merak ediyorsanız öncelikle ihtiyaçlarını karşılamalı, karşılarken de iletişim kurmalısınız.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebeğinizin iletişim kurma çabalarınıza dönüş verebilmesi için öncelikle bakım veren kişi ile sağlıklı bir bağlanma kurmuş olması gerekir. Bağlanma konusunda etkili olan en temel unsur beslenme, temas ve bebeğin ihtiyaç duyduğu alanlarda yanında olmaktır. Bebeklerin ilk 8 aylık dönemde bağlanması belirlenir. Eğer sağlıklı bir bağlanma dönemi geçirirseniz bebeğinizin sizinle iletişim kurması daha kolay hale gelecektir.

0-3 Yaş Dil Gelişim Etkinlikleri Nasıl Uygulanmalı? 3 Yaş Dil Gelişim Oyunları Kesin Sonuç Verir mi?

Bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir araştırmanız karşısında birçok etkinlik ile karşılaşırsınız. Bebeklerde konuşturma teknikleri anne babalar ve uzmanlar tarafından uygulanabilmektedir. Burada ortaya koyulan tekniklerden kesin ve net sonuçlar beklenir. Özellikle normal gelişim göstermeyen bebeklerin gelişimleri adına umutlar bağlanmaktadır. Dikkat edilmesi gereken bazı unsurlar bulunur.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

0-3 yaş aralığı konuşma için oldukça önemli ve doyurucu bir evredir. Şayet normal gelişime sahip bir bebeğiniz varsa ve gerekli ortamı oluşturduysanız bebeğiniz 1 yaş itibari ile yavaş yavaş konuşmaya başlayacaktır. Bunun için uygulayacağınız etkinlikler etkili olabileceği gibi konuşma hızında 1-2 yaş fark oluşturmayacaktır. Bu yüzden bunun bilincinde hareket edilmelidir.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Peki normal gelişim göstermeyen bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir? Başta otizm, zeka geriliği gibi durumlarda dil gelişimi oldukça geri planda kalmaktadır. Bu tarz özel çocuklara sahip ebeveynler uzman kişiler aracılığı ile bebeklerde konuşturma teknikleri alabilmektedir. Eğer doğru bir uzmanla çalışıyorsanız ve sabır gösterirseniz araştırmalar gösteriyor ki çocuklarda iletişim konusunda belirli bir noktaya kadar gelişim sağlanabilmektedir.

0-72 Ay Dil Gelişimi Beklenen Düzeyde Olmayan Bebekler için Ne Yapmalı?

Toplumsal alanda aynı yaşta bebeklerde ortaya çıkan davranışlar kendi bebeğinde çıkmayan kişiler oldukça tedirgin olmaktadır. Başta anneler bebeğimde bir sorun mu var düşüncesine kapılarak kaygı yaşamaktadır. Özellikle 1 yaş döneminde kelime kullanmaya başlamayan bebeği için bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir sorusuna cevaplar arayarak çözümler üretmeye başlar.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Anne ve babaların bu noktada öncelikle sakin olması gerekir. Oluşturulan kaygı bebeğe yansıtıldığı müddetçe her ne kadar bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir araştırmaları yapsanız, uygulasanız dahi sonuç vermeyebilir. Burada elbette tamamen boşvermişlik durumu sergilenmemelidir. Sadece gereksiz evham sonuçların doğru şekilde ortaya koyulmasını engelleyecektir. Uzman görüşü bu konuda sizlere yeterli cevabı verecektir. Gerekirse dil desteklemeleri başlatılmakta olup çoğu zaman bireysel farklılıktan dolayı doğal olarak ortaya çıkan herhangi bir sorun oluşturmayan olaylara denk gelinmektedir.

Erkek Bebeklerde Dil Gelişimi Nasıldır? Kız ve  Erkek Bebeklerde Dil Gelişimi Fark Eder mi?

Çevreden duyulan ve doğru bir bilgi içermeyen konuların başında erkeklerde dil gelişimi gelmektedir. Erkeklerde dil gelişimi kızlara göre daha yavaştır ve geç olacaktır düşüncesinden dolayı birçok bebeğin mevcut dil problemi geç fark edilip müdahalesinde de geç kalınmaktadır. Uzmanlar tarafından yapılan araştırmalara göre erkek ve kız bebekler arasında kesin olarak ortaya koyulabilecek bir dil farklılığı olmamaktadır. Bireysel farklılıklar cinsiyetten bağımsız olarak ortaya çıkmaktadır. Konuşma terapisti çocuğun dil konusunda alıcı ve ifade edici dil ile birlikte yaşına uygun davranışlarını ele alır.

1-yas-bebeklerde-dil-gelisimi-nasil-desteklenir

Bebeklerin gelişimi konusunda birçok ebeveyn heyecanla birlikte nasıl hareket etmesi gerektiğini karıştırmaktadır. Özellikle ilk çocukta ortaya çıkan bu kaygı ve heyecan oldukça normal olmaktadır. Bebeklerde dil gelişimi nasıl desteklenir konusu kadar en çok merak edilen durumların başında bebeklerde uyku eğitimi olmaktadır. Rahimden alınan bebeğin bir dönem sonra uyuması, çevreye adapte olması zorlaşır. 6 Adımda Uyku Eğitimi Nasıl Verilir yazımıza bakarak bilgi alabilirsiniz.

Yorum Yap